FISCALE
|
9 januari 2004 |
Persoonlijke aansprakelijkheid bij maatschap en vennootschap onder firma
Misschien is het u opgevallen dat veel accountants, advocaten en medici samenwerken in de vorm van een maatschap, terwijl andere samenwerkingsverbanden zich als "vennootschap onder firma" afficheren. Wat is het verschil?
De maatschapvorm wordt veel gebruikt door vrije beroepsbeoefenaren zoals de hiervoor genoemde. De vennootschap onder firma is een bijzondere vorm van een maatschap en bedoeld voor personen die voor gezamenlijke rekening een bedrijf uitoefenen. Bij een maatschap staat de persoonlijke beroepsuitoefening op de voorgrond. Iedere maat heeft in principe zijn eigen cliëntenbestand. Men kan zijn praktijk als het ware net zo goed alleen uitoefenen, zij het dat het samenwerken natuurlijk praktische en commerciële voordelen biedt.
Voor het tot stand brengen van een maatschap of vennootschap onder firma is een notariële akte niet vereist. Strikt genomen is niet eens een schriftelijke overeenkomst nodig; zo'n samenwerkingsverband kan ook door een mondelinge overeenkomst ontstaan. Het spreekt vanzelf dat een schriftelijke overeenkomst beslist aan te raden is. Dit om geschillen tussen de partners te voorkomen.
Bij maatschappen en vennootschappen onder firma worden in het kader van beroeps- of bedrijfsuitoefening wellicht schulden gemaakt. Als het samenwerkingsverband niet in staat is aan zijn verplichtingen te voldoen, kan een schuldeiser het faillissement aanvragen. De vraag is of de deelnemers aan het samenwerkingsverband, de maten of de vennoten, persoonlijk aansprakelijk zijn voor deze schulden. Hier is sprake van een belangrijk verschil tussen maatschap en vennootschap onder firma. Bij een maatschap is iedere maat voor een gelijk deel aansprakelijk voor de schulden van de maatschap.
Als er bijvoorbeeld vier maten zijn, kan ieder voor een kwart worden aangesproken. Bij de vennootschap onder firma daarentegen is ieder van de vennoten hoofdelijk en persoonlijk aansprakelijk voor het geheel van alle vennootschapsschulden. Hoofdelijk aansprakelijk betekent dat een individuele vennoot in het ergste geval opdraait voor alle schulden. Dit doet zich voor als de andere vennoten onvoldoende verhaal bieden.
De wettelijke bepalingen met betrekking tot de hier besproken samenwerkingsverbanden gaan veranderen. Het onderscheid tussen bedrijf en beroep is straks van geen belang meer. Het onderscheid komt te liggen in de al of niet openbaarheid van het samenwerkingsverband. Een samenwerkingsverband dat zich op een voor derden duidelijk kenbare wijze als zodanig manifesteert, levert voor de partners hoofdelijke aansprakelijkheid op.
Peer van Bakel
