FISCALE
|
27 maart 2004 |
Echtscheiding en verlies van hypotheekrenteaftrek
In 2001 is de belastingwetgeving behoorlijk herzien, onder andere ten aanzien van aftrek van hypotheekrente. De hypotheekkosten (o.a. rente) zijn aftrekbaar voor de Inkomstenbelasting. Aftrek van hypotheekrente is thans echter alleen nog toegestaan voor dat deel van de woning waarvan men eigenaar én bewoner is. Het huis moet bovendien hoofdverblijf zijn van de bewoner.
Na echtscheiding komt het regelmatig voor dat één van de ex-partners in het huis blijft wonen, terwijl de ander nog geheel of gedeeltelijk eigenaar is. Voor het deel waarvan men geen eigenaar of bewoner is, vervalt dan de aftrek van hypotheekrente.
Men kan hierbij de volgende situaties onderscheiden:
1. Man en vrouw zijn samen eigenaar van de voormalige echtelijke woning en betalen samen de hypotheeklasten. De vrouw blijft in het huis wonen. Voor de man als eigenaar/niet-bewoner geldt dan een (zeer beperkte) overgangsregeling. Nu de man eigenaar is van een woning waarin hij niet meer woont maar waarvoor hij nog wel hypotheekrente betaalt, kan hij die rente nog gedurende twee jaar aftrekken. Daarnaast vermeldt de man in die periode op zijn aangifte Inkomstenbelasting 'zijn' deel van het eigen-woningforfait en trekt hij het bedrag van het eigen-woningforfait als alimentatie af. Deze periode van twee jaar gaat lopen op het moment dat de man en de vrouw op verschillende adressen zijn gaan wonen. Na twee jaar gaat het aandeel van de man in de woning en de lening voor de Inkomstenbelasting over naar box 3. Hij kan het eigen-woningforfait dat op zijn deel van het huis betrekking heeft, aftrekken als alimentatie. De vrouw kan vanaf het begin slechts 'haar' deel van de hypotheekrente aftrekken. Bovendien geeft zij in haar eigen Inkomstenbelasting-aangifte 'haar' deel van het eigen-woningforfait aan en het deel van de man van het eigen-woningforfait als (in natura genoten) alimentatie.
2. De man is enig en algeheel eigenaar van de voormalige echtelijke woning. De vrouw blijft hierin wonen. De man betaalt de hypotheeklasten. Evenals in de vorige situatie kan deze woning voor de man nog twee jaar als een eigen woning worden aangemerkt. Gedurende deze periode geeft de man het eigen-woningforfait aan en kan hij de rente en kosten van geldleningen (voor zover die betrekking hebben op de woning) volledig aftrekken.
De man kan het (gehele) eigen-woningforfait vervolgens aftrekken als betaalde alimentatie. De vrouw moet hetzelfde bedrag aangeven als alimentatie (genoten in natura). Na twee jaar moet de man de volle waarde van de woning als bezitting aangeven in box 3 en kan hij de op de woning betrekking hebbende geldlening als schuld aftrekken. Ook dan kan de man het eigen-woningforfait als alimentatie aftrekken.
3. De vrouw is enig en algeheel eigenaar van het huis en blijft daarin wonen. Zij betaalt alle hypotheeklasten. De man woont elders. De man heeft nu fiscaal niets meer met het huis te maken. De vrouw kan de op de woning betrekking hebbende rente aftrekken en moet het eigen-woningforfait aangeven.
Peer van Bakel
