Koopsom expireert, wat nu?
Het afsluiten van een koopsompolis is een populaire manier om een aftrekpost bij de aangifte inkomstenbelasting te krijgen. De populariteit is iets minder geworden. Vroeger kon je een koopsompolis zonder fiscale problemen weer afkopen. Ook was het mogelijk de polis of de uitkeringen te schenken aan (studerende) kinderen. Sinds 1992 zijn die mogelijkheden drastisch beperkt. Voor oude contracten geldt nog steeds overgangsrecht op grond waarvan de oude, soepele regels gelden.
Wat in de volksmond “koopsompolis” heet, is in fiscale termen een kapitaalverzekering met een eenmalige premiebetaling waarvan het kapitaal moet worden aangewend voor lijfrenteuitkeringen. Lijfrente is een ander woord voor een reeks uitkeringen die eindigt bij het overlijden van een of meerdere personen. Vergelijk dit maar met pensioenuitkeringen.
Onder de Wet inkomstenbelasting 2001 is lijfrentepremieaftrek beperkt tot personen die een pensioentekort kunnen aantonen. Doordat pensioenregelingen meestal niet zo royaal zijn, is de praktijk dat bijna iedereen voor een bepaalde fiscale aftrek in aanmerking komt. Als u al pensioen heeft, is de aftrek een klein bedrag. Als u geen pensioen heeft en een behoorlijk inkomen verdient, kan de aftrek in de papieren lopen. Zo bedraagt de maximumaftrek voor personen zonder pensioen in 2004 ongeveer € 24.000.
Hoe werkt een koopsompolis nou precies? U stort een eenmalige premie. Die premie wordt door de verzekeraar belegd of op rente gezet. Bij expiratie is de premie aangegroeid tot een bepaald kapitaal. Dit moet worden aangewend voor de aankoop van uitkeringen. Meestal zijn dat kwartaaluitkeringen. Het kan een tijdelijke uitkering zijn of een levenslange uitkering. Bij gehuwden wordt er meestal voor gekozen dat bij het overlijden 70% van de uitkering overgaat naar de partner.
De uitkering hoeft niet per se te worden aangekocht bij de maatschappij waar de koopsom is gestort. U kunt via internet of door het aanvragen van offertes uitzoeken welke maatschappij de hoogste uitkering geeft. Vervolgens verzoekt u de maatschappij waar u destijds de koopsom heeft gestort, het over te boeken naar de uitverkoren maatschappij.
De uitkeringen zijn belastbaar voor de inkomstenbelasting. Als de man destijds de premie heeft afgetrokken, zijn de uitkeringen in principe bij hem belast. Aanwijzing van de vrouw als begunstigde heeft fiscaal geen effect. Als het gaat om vóór 1992 gesloten polissen, kan het zinvol zijn om één of meer meerderjarige kinderen als begunstigden aan te wijzen. Dit kan fiscaal voordelig zijn als de kinderen studeren of anderszins aan een laag belastingtarief onderworpen zijn.
Peer van
Bakel