FISCALE
COLUMN

30 April 2005.

Fiscaal partnerschap en successierechten


Als u ongehuwd samenwoont heeft u misschien niet zo veel aandacht besteed aan de financiële gevolgen daarvan. Heeft u een testament? Zo niet, dan gaat bij overlijden uw gehele bezit naar uw familie en niet naar uw partner. Als dat niet de bedoeling is, zult u zo snel mogelijk naar de notaris moeten. En als dat dan geregeld is, dan kan bij overlijden de fiscus ook nog roet in het eten gooien, want tussen ongehuwd samenwonenden geldt voor het successierecht (erfenisbelasting) slechts een lage vrijstelling (nog geen € 2000) en een hoog tarief, oplopend van 41% tot 68%.

Als u het goed regelt kunt u, zonder te trouwen, op korte termijn gebruik maken van de vrijstelling tussen gehuwden, die € 503.273 bedraagt (verminderd met de helft van de waarde van de pensioenrechten, maar minimaal € 143.793) en eveneens van het gehuwdentarief, dat aanzienlijk vriendelijker is, namelijk oplopend van 5% tot 27%. Allereerst is daarvoor vereist dat u een notarieel samenlevingscontract op laat stellen. Zodra u dat heeft gedaan gaat na een half jaar al de vrijstelling en het tarief voor gehuwden gelden, maar dan moet u voor de inkomstenbelasting de laaste vijf jaar voor het overlijden wél voor het fiscale partnerschap hebben gekozen. Woont u nog geen vijf jaar samen, dan moet u in de jaren waarin dat kon in ieder geval voor het partnerschap hebben gekozen. Dus zelfs als in een bepaald jaar de keuze voor het fiscale partnerschap voor de inkomstenbelasting nadelige gevolgen heeft (bijvoorbeeld omdat de drempel voor de buitengewone uitgaven daardoor zo hoog wordt dat u niet aan aftrek voor ziektekosten toekomt), moet u de nadelige gevolgen voor het successierecht van het apart aangifte doen in het oog houden. Naar alle waarschijnlijkheid kunt u dan toch beter wel kiezen voor het fiscale partnerschap.

Als u geen gebruik maakt van deze regeling, dan bouwt u de hoge vrijstelling voor gehuwden in vijf jaarlijkse porties op, mits u die vijf jaren beiden ouder dan 22 jaar bent. Na vijf jaar geldt dus de volledige vrijstelling voor gehuwden en vanaf dat moment geldt ook het lage tarief, ongeacht of u een notarieel samenlevingscontract heeft en ongeacht of u voor de inkomstenbelasting wel of niet heeft gekozen voor het fiscale partnerschap. Maar nog steeds geldt: zonder testament gaat uw familie met uw erfenis aan de haal.

Peer van Bakel

Hoewel bij de totstandkoming van informatie de grootste zorgvuldigheid wordt betracht, kunnen wij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele onjuistheden of onvolkomenheden.