Een nieuwbouwwoning koop je meestal als de bouw nog moet beginnen. Je koopt dan in feite slechts een contract met een aannemer tot levering van een nog te bouwen woning samen met de grond. Het mag dan zo zijn dat de woning pas in de toekomst wordt verkregen, betalen moet u al eerder. Eerst de grond. Daarna de bouwtermijnen. Stel dat een en ander door middel van een hypotheek wordt gefinancierd. Over de hypotheek tijdens de bouwfase moet uiteraard gewoon rente worden betaald. Dit heet "bouwrente". Omdat de koper tijdens de bouwfase andere woonlasten heeft, is het gebruikelijk dat de rente wordt meegefinancierd. Met andere woorden, de rente wordt bij de schuld opgeteld.

Het zou voor de hand liggen dat de bank de hypotheeklening in fasen verstrekt naarmate de bouwtermijnen betaald moeten worden. Het is echter gebruikelijk dat de bank het benodigde hypotheekbedrag in één keer geeft. Het bedrag dat is bedoeld voor de toekomstige bouwtermijnen wordt zolang op een spaarrekening gestort. U ontvangt daarover rente. Deze rente is meestal gelijk aan de rente die u op de hypotheek betaalt.

De bouwrente is in principe fiscaal aftrekbaar. Als u echter een lopend project koopt en bouwrente moet betalen over reeds vervallen bouwtermijnen, dan is deze rente niet aftrekbaar. Alleen de bouwrente over de termijnen die u zelf heeft gefinancierd, komt voor fiscale aftrek in aanmerking.

Nu wordt het echt ingewikkeld! Over de meegefinancierde bouwrente moet u natuurlijk gewoon weer rente betalen. Stel u heeft na het opleveren van de woning een hypotheekschuld van € 200.000. Van dit bedrag maakt € 10.000 meegefinancierde rente deel uit. Over deze schuld betaalt u 4% rente. Dat is € 8.000. Deze rente heeft voor 10.000/200.000 deel betrekking op meegefinancierde rente. Dit deel van de rente is niet aftrekbaar. Het komt erop neer dat de schuld van € 200.000 wordt gesplitst in € 190.000 en € 10.000. Het eerste deel wordt fiscaal geacht op de woning betrekking te hebben (box 1) en het tweede deel deel valt onder de vermogensrendementsheffing (box 3).

De rente die u tijdens de bouw verschuldigd bent, heeft maar gedeeltelijk op de woning betrekking. De volledige aanneemsom is immers nog niet betaald. Feitelijk heeft de rente deels betrekking op de spaarrekening waar het geleende geld zolang op wordt gestald. Dit betekent dat eigenlijk maar een deel van de rente aftrekbaar kan zijn als eigenwoningrente. De Belastingdienst gaat er echter uit praktische overwegingen mee akkoord dat de volledige rente wordt afgetrokken onder verrekening van de ontvangen rente op de spaarrekening (depotrekening).

Dit is voor fiscalisten al moeilijke kost. Laat staan voor gewone Nederlanders. Laten we maar hopen dat de fiscale problematiek geen schaduw werpt op het plezier van de nieuwe woning.

Het komt vaak voor dat een hypotheeklening gepaard gaat met een levensverzekering. Zo’n verzekering keert meestal uit bij het overlijden van de kostwinner. Dit is plezierig voor de nabestaande. Maar het initiatief voor de levensverzekering ligt meestal bij de bank. De verzekeringsuitkering wordt namelijk gebruikt om de hypotheekschuld geheel of gedeeltelijk af te lossen. Zo zorgt de bank ervoor dat zij bij het overlijden van de kostwinner niet blijft zitten met een moeilijk te incasseren vordering. De bank verlangt in principe dat zij als eerste begunstigde van de verzekering wordt aangewezen.

Om de positie van de partner te versterken ten opzichte van de kinderen, kan de partner als eerste begunstigde worden aangewezen. Daarbij stelt de bank normaliter als eis dat de partner aan de bank een schriftelijke machtiging verleent om de verzekeringsuitkering te mogen incasseren ter aflossing van de hypotheekschuld. Dit heet "partnerverklaring".

De partnerverklaring zorgt ervoor dat de verzekeringsuitkering ten gunste komt van de partner. Als zo’n verklaring er niet is, valt het voordeel in de erfenis. Daartoe zijn ook de kinderen gerechtigd. De partnerverklaring versterkt de positie van de langstlevende. Dit speelde onder het oude erfrecht. Onder het oude erfrecht konden de kinderen namelijk hun erfdeel opeisen. Daarom kon het zinvol zijn om via de partnerverklaring de opbrengst van de levensverzekeringsuitkering volledig ten goede te laten komen aan de langstlevende.

Onder het nieuwe erfrecht is het uitgangspunt dat het volledige vermogen naar de langstlevende gaat. De kinderen erven slechts op papier. Zij krijgen een vordering op de langstlevende ouder, die zij in principe niet op kunnen eisen. Daarom is de partnerverklaring feitelijk overbodig geworden. In de praktijk wordt zij echter in veel gevallen nog routinematig toegepast.

De partnerverklaring heeft gevolgen voor de successiebelasting. De successiebelasting sluit aan bij wat de erfgenamen feitelijk verkrijgen. Het voordeel uit de levensverzekering is belastbaar voor de successiebelasting. Bij de partnerverklaring komt dit voordeel toe aan de partner, die er ook voor wordt belast. Omdat de partner een ruime vrijstelling heeft, levert de partnerverklaring in de meeste gevallen een besparing op. Als men wil weten of het verstandig is een partnerverklaring te maken of juist in te trekken, is het raadzaam een deskundige te raadplegen.

Vanaf 2005 geldt voor de kosten van kinderopvang een regeling op grond van de nieuwe Wet kinderopvang: de tegemoetkoming kinderopvang. U kunt dan geen kosten van kinderopvang meer aftrekken in uw aangifte inkomstenbelasting. Het is ook niet meer mogelijk om in 2005 de kosten van kinderopvang af te trekken die betrekking hebben op 2004. Daarom is het verstandig om de kosten van kinderopvang over 2004 te betalen in 2004. U kunt die kosten dan nog aftrekken in uw aangifte inkomstenbelasting 2004.

Het aantal daadwerkelijk gewerkte jaren wordt geleidelijk meer van invloed op de duur van een werkloosheidsuitkering. De leeftijd wordt stapsgewijs minder belangrijk bij het bepalen van de uitkeringsduur. De Eerste Kamer is akkoord met de wijziging van de Werkloosheidswet en de Wet structuur uitvoering werk en inkomen waarin dit wordt geregeld. Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) gaat voor de vaststelling van de duur van een uitkering kijken naar de opbouw van het feitelijk arbeidsverleden vanaf 1998. Van de jaren vóór 1998 blijft de leeftijd tellen bij de bepaling van de uitkeringsduur.

In de huidige situatie is alleen het aantal jaren dat iemand gedurende de laatste vijf kalenderjaren heeft gewerkt van belang. Wie zijn baan verliest heeft recht op een werkloosheidsuitkering van 70 procent van het laatstverdiende loon als hij onder meer in minimaal vier van de laatste vijf jaar over 52 of meer dagen loon heeft ontvangen. Voor de bepaling van de duur van deze uitkering kijkt het UWV vervolgens naar de leeftijd (hoe ouder iemand is, des te langer de uitkering duurt).

Het wetsvoorstel gaat op 1 januari 2005 in.

Het rekenprogramma Lijfrentepremie 2004 berekent voor u het bedrag aan betaalde lijfrentepremies dat u maximaal mag aftrekken in uw aangifte inkomstenbelasting 2004.

Vanaf 1 januari 2005 vrijwaart de zogeheten verklaring arbeidsrelatie (VAR) van de Belastingdienst opdrachtgevers van betaling van premies werknemersverzekeringen en loonbelasting. De vrijwaring van de opdrachtgever van betaling van premies en loonbelasting geldt als de Belastingsdienst verklaart dat de aanvrager een zelfstandig ondernemer (VAR-winst) of directeur-grootaandeelhouder (VAR-dga) is. Dit geldt ook voor een in het volgende jaar doorlopende opdracht, maar alleen als de opdracht vóór 1 november van het lopende jaar is verleend en op dat moment voor het volgende jaar nog geen VAR is afgegeven. De voortgezette vrijwaring van premie- en belastingplicht bij een doorlopende opdracht, geldt alleen voor die opdracht en duurt maximaal één jaar. Dit is de kern van de aanpassing van het Wetsvoorstel uitbreiding rechtsgevolgen VAR waarover minister De Geus van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en staatssecretaris Wijn van Financiën overeenstemming hebben bereikt met de Tweede Kamer.

Spaarloon is in principe gedurende vier jaar geblokkeerd. Voor bepaalde uitgaven kan het spaarloon voor die tijd worden gedeblokkeerd, onder andere bij aankoop van een huis of verlof. Binnen de spaarloonregeling wordt het straks ook mogelijk om het op een spaarloonrekening gespaarde loon binnen de termijn van vier jaar te deblokkeren voor kosten voor kinderopvang. Deze extra deblokkering wordt toegestaan tot maximaal de hoogte van de eigen bijdrage op grond van de Wet kinderopvang. Dit is één van de maatregelen uit het sociaal akkoord. Deze maatregel zal met ingang van 1 januari 2006 in werking treden.

Het kabinet wilde oorspronkelijk de belastingvoordelen van bestelauto’s, het zogenoemde grijs kenteken, voor iedereen afschaffen. Op voorstel van de Tweede Kamer blijft het grijs kenteken behouden voor ondernemers en wordt alleen het onbedoelde gebruik door particulieren "bestreden".  Ook voor bestelauto’s met een bijzondere inrichting voor gehandicapten, blijft het grijs kenteken bestaan. In dit artikel treft u meer informatie aan over de vragen:

• hoe ziet de huidige regeling er uit?
• wat wordt er voorgesteld?
• wat betekent dit voor particulieren?
• wat betekent dit voor ondernemers?
• Is de afschaffing van het grijze kenteken al definitief?